Moet je steeds opnieuw uitleggen dat je blind of slechtziend bent en waarom je bijvoorbeeld begeleiding nodig hebt?
De European Disability Card (EDC) moet dat gemakkelijker maken. Met de kaart kun je aantonen dat je een erkende beperking hebt.
In België bestaat de kaart al. Nederland voert hem in 2028 in. Maar wat heb je er in de praktijk aan?
Wat is de European Disability Card?
De European Disability Card is een bewijs dat je een erkende beperking hebt.
Vanaf 2028 wordt de kaart in alle EU-landen erkend. Vooral tijdens een verblijf in een ander EU-land kan dat handig zijn. Je hoeft dan niet steeds met andere documenten aan te tonen dat je een beperking hebt.
De kaart kan bijvoorbeeld relevant zijn bij een museum, evenement, sportactiviteit of andere voorziening.
Wat heb je eraan als je blind of slechtziend bent?
Stel dat je met een begeleider een museum bezoekt. Je wilt weten of die begeleider gratis naar binnen mag.
Met de EDC kun je aantonen dat je een erkende beperking hebt. Maar de kaart geeft niet automatisch recht op gratis begeleiding, korting of voorrang.
De organisatie bepaalt welke voorzieningen zij aanbiedt.
Dat is een belangrijk verschil.
De EDC kan het gesprek makkelijker maken, maar zorgt er niet voor dat een gebouw, website, ticketautomaat of evenement ineens toegankelijk is.
Een Belgische ervaring laat dat goed zien. Een slechtziende bezoeker met een EDC liep bij een museum toch vast bij een ontoegankelijke ticketzuil. Zijn kaart veranderde niets aan die drempel.
Een kaart kan dus bewijzen dat je een beperking hebt. De toegankelijkheid moet daarna nog steeds geregeld zijn.
Kun je de EDC in Nederland al aanvragen?
Nee.
Nederland werkt aan de invoering van de European Disability Card. Vanaf 5 juni 2028 moet je de kaart kunnen aanvragen. Hij komt zowel fysiek als digitaal beschikbaar.
Voor blinde en slechtziende mensen is er nog wel een belangrijk discussiepunt: wie krijgt de kaart straks?
In het Nederlandse voorstel loopt de aanvraag vooral via bestaande bewijzen, zoals een Wlz-indicatie of gehandicaptenparkeerkaart.
Veel blinde en slechtziende mensen hebben die niet.
De Oogvereniging pleit er daarom voor om ook andere bewijzen te accepteren. Bijvoorbeeld een OV-begeleiderskaart, een verklaring van een oogarts of een hulpmiddel dat via de zorgverzekeraar, UWV of Wmo is verstrekt. De definitieve voorwaarden staan nog niet vast.
Hoe werkt de European Disability Card in België?
België loopt voor op Nederland.
Daar bestaat de EDC al. Als je handicap door een bevoegde Belgische instantie is erkend, kun je voor de kaart in aanmerking komen. Bij nieuwe erkenningen wordt hij sinds 1 januari 2024 automatisch toegekend.
Je kunt hem bijvoorbeeld gebruiken bij deelnemende musea, theaters, sportcentra en andere recreatieve voorzieningen.
De voordelen verschillen per organisatie. Denk aan:
- korting op een toegangskaartje;
- gratis toegang voor een begeleider;
- aangepaste ontvangst.
Controleer daarom vooraf wat een organisatie daadwerkelijk aanbiedt.
Heb je met een EDC automatisch recht op hulp?
Nee.
Dat is misschien wel het belangrijkste om te onthouden.
De European Disability Card is geen universele kortings- of hulpkaart. Ook vervangt hij geen bestaande rechten of regelingen.
Loop je met een taststok, reis je met een geleidehond of heb je ergens begeleiding nodig? Dan blijven de regels van de organisatie of vervoerder gelden.
De waarde van de EDC zit vooral hierin: je hoeft hopelijk minder vaak te bewijzen dát je een beperking hebt voordat je kunt uitleggen wat je nodig hebt.
Is de EDC interessant als je blind of slechtziend bent?
Ja, vooral als je reist of regelmatig culturele, sportieve of recreatieve activiteiten bezoekt.
Maar verwacht er geen wonderen van.
Een pasje haalt geen ontoegankelijke knop weg en zorgt er niet voor dat iemand je automatisch goed begeleidt.
Het kan wel één vervelende stap wegnemen: steeds opnieuw moeten aantonen dat je een beperking hebt.
Woon je in België? Controleer dan of je al een EDC hebt of ervoor in aanmerking komt.
Woon je in Nederland? Dan kun je hem nog niet aanvragen. Houd vooral de definitieve Nederlandse voorwaarden in de gaten, want juist voor blinde en slechtziende mensen is nog niet duidelijk genoeg wie straks voor de kaart in aanmerking komt.
Ga je met een EDC ergens naartoe? Controleer vooraf welke voorzieningen de organisatie aanbiedt. De kaart bewijst je beperking, maar niet automatisch waar je recht op hebt.