Haken lijkt iets voor mensen die goed kunnen zien. Patronen, tellen, rechte randen en details: het klinkt allemaal behoorlijk visueel. Daardoor haken veel mensen al af voordat ze het überhaupt geprobeerd hebben. Maar klopt dat beeld wel?
Wij gingen bij Blindfluencers in gesprek met Gaby, die doofblind is en fanatiek haakt. Haar verhaal laat zien dat haken niet alleen mogelijk is zonder zicht, maar ook ruimte biedt voor creativiteit.
Haken zonder zicht: hoe werkt dat in de praktijk?
Het korte antwoord is: haken kan ook als je blind of slechtziend bent! Niet door te kijken, maar door te voelen. Gaby ziet geen details meer en kan alleen licht en donker onderscheiden. Ze ziet letterlijk geen steek meer en toch maakt zij sjaals, decoraties, figuren en cadeaus.
Ze werkt op tast, herhaling en gevoel voor structuur. Volgens haar draait haken veel minder om zien dan mensen denken. Het gaat om weten hoe een steek voelt, hoe strak iets zit en hoe je handen samenwerken.
Wie is Gaby?
Gaby heeft het Syndroom van Usher. Ze werd in korte tijd zwaar slechthorend en haar gezichtsveld ging al in haar kindertijd achteruit. Sinds 2017 ziet zij geen scherpte meer. Haar gehoor is dankzij cochleaire implantaten juist verbeterd.
Ze omschrijft zichzelf als spontaan, sportief en iemand die in mogelijkheden denkt. Uitdagingen gaat ze niet uit de weg, en dat zie je ook terug in haar haakwerk.
Van “lapjes haken is saai” naar fanatiek haakster
Haken kwam op haar pad via een vriendin die doof en slechtziend is. In het begin was Gaby allesbehalve enthousiast. Ze dacht dat haken vooral bestond uit het maken van saaie lapjes.
Dat veranderde toen ze ontdekte wat er allemaal mogelijk is. Niet alleen dekens en sjaals, maar ook knuffels, dieren en seizoensdecoraties. In mei 2023 leerde haar vriendin haar haken. Vanaf dat moment ging het snel. Gaby begon al gauw aan grotere en moeilijkere projecten en merkte dat haken bijna verslavend werd.
Haakwerken met een knipoog
Wat Gaby’s haakwerk extra bijzonder maakt, is de humor die erin zit. Ze haakt niet alleen mooie dingen, maar ook grappige en persoonlijke cadeaus.
Zo haakte zij voor een hardlooptrainer die ging stoppen geen gewoon boeket bloemen, maar een gehaakt boeket met hardloopschoentjes in plaats van bloemen. Voor een tolk Gebarentaal die zichzelf ‘een held op sokken’ noemde, haakte ze letterlijk een sok in Superman-kleuren, met een rode zool, een blauwe boord, een S-logo op de wreef en zelfs een rode cape aan de kuitkant.
Voor haar zoon, toen hij geslaagd was, haakte ze een schildpad met een rugzakje. Dat deed ze terwijl hij naast haar in de huiskamer zat, zonder dat hij door had wat ze aan het maken was. Pas toen het af was, viel het kwartje. Dat soort momenten maken haken voor Gaby extra leuk.
Hoe leer je haken als je blind of slechtziend bent?
Volgens Gaby begint alles met voelen. Ze leerde hoe je de draad ophaalt, hoe een steek aanvoelt en hoe je merkt of iets te strak of te los zit. Oefenen speelde daarbij een grote rol.
Net als veel beginners begon zij met een eenvoudig lapje. Niet spannend, maar wel essentieel om te begrijpen hoe haken werkt. Later kreeg ze begeleiding van een ervaren haakster, wat haar hielp om netter en rustiger te werken.
Kleine aanpassingen maken het verschil
Gaby gebruikt geen ingewikkelde hulpmiddelen, maar wel slimme oplossingen. Ze gebruikt stekenmarkeerders om overzicht te houden en stopt bollen garen in afsluitbare zakjes, zodat draden niet door elkaar lopen. Haar haaknaalden bewaart ze gesorteerd in een etui. Deze aanpassingen zorgen voor rust en maken het haken overzichtelijker, zeker bij grotere projecten.
Wat haakt zij allemaal?
Gaby heeft inmiddels een indrukwekkende lijst haakwerken gemaakt. Denk aan hartjes, slingers, onderzetters, wintersets, kerstmannen, kransen, dieren en omslagdoeken. Ze werkt vaak vanuit eigen ideeën en hoeft niet altijd een patroon te volgen. Dat geeft vrijheid en ruimte voor creativiteit en humor.
Wat bracht haken haar in het dagelijks leven?
Sinds Gaby haakt, verveelt ze zich nauwelijks nog. Ze neemt haar haakwerk overal mee naartoe: in de trein, de wachtkamer, een café of tijdens sociale momenten waarop communiceren lastig is.
Haken geeft haar ontspanning, structuur en plezier. Het is iets wat altijd kan, ongeacht waar ze is of hoe haar dag eruit ziet.
Kun je haken als je blind of slechtziend bent?
Het verhaal van Gaby laat zien dat het antwoord ‘Ja’ is. Haken vraagt niet om goed zicht, maar om tast, geduld en creativiteit. En soms ook om een beetje humor.
Voor blinde en slechtziende mensen kan haken een toegankelijke hobby zijn die niet alleen ontspant, maar ook ruimte geeft om anderen te verrassen, te laten lachen en iets persoonlijks te maken. Niet perfect, wel eigen. En dat is misschien wel precies de charme.
