Kun je spontaan ergens naartoe als je blind of slechtziend bent? Ja. Maar iets wat voor een ander simpelweg betekent ‘jas aan en gaan’, kan voor jou meer vragen oproepen.
Hoe kom ik er? Waar moet ik uitstappen? Kan ik de ingang vinden? En wat doe ik als onderweg iets verandert?
Voorbereiden kan helpen. Maar minstens zo belangrijk is weten dat je onderweg ook oplossingen kunt vinden.
Waarom is spontaan op pad gaan soms lastig?
Even denken: ik ga naar de stad. Een terrasje pakken. Bij iemand langs. Nog snel iets halen.
Als je blind of slechtziend bent, kan zo’n spontaan idee al snel veranderen in een kleine voorbereiding.
Je kijkt misschien eerst naar de route, het openbaar vervoer of de plek waar je moet zijn. Dat kan handig zijn, maar soms wil je gewoon kunnen denken: Ik heb zin om weg te gaan, dus ik ga.
Voorbereiden geeft houvast
Een route vooraf bekijken betekent niet dat je minder zelfstandig bent. Je kunt bijvoorbeeld controleren waar je moet uitstappen of waar je bestemming ongeveer ligt. Dat geeft houvast.
Maar niet alles laat zich plannen. Een halte kan zijn verplaatst, er kunnen wegwerkzaamheden zijn of een fiets blokkeert de stoep. En navigatie brengt je niet altijd precies bij de goede ingang.
Loop je met een witte stok? Lees dan ook Veilig buiten met een witte stok over obstakels en onverwachte situaties onderweg.
Wat doe je als het anders loopt?
Zelfstandig op pad gaan betekent niet dat je nooit verdwaalt of hulp nodig hebt.
Je kunt iemand aanspreken, een navigatie-app gebruiken, iemand bellen, een stukje teruglopen of een andere route proberen.
Dat zijn geen mislukkingen. Het zijn manieren om verder te komen.
Wil je meer weten over zelfstandig navigeren? Bekijk dan ook de artikelen bij Navigatie.
Is hulp vragen nog wel zelfstandig?
Ja. Zelfstandig zijn betekent niet dat je alles zonder hulp moet doen.
Jij bepaalt waar je naartoe wilt, hoe je reist en welke hulpmiddelen je gebruikt. En jij kunt bepalen wanneer hulp handig is.
Zelf om hulp kunnen vragen hoort dus ook bij zelfstandig leven.
Zelfvertrouwen groeit door te doen
Zelfvertrouwen kan groeien door ervaring.
Je mist misschien eens een halte, loopt verkeerd of kunt een ingang niet vinden. Dat is vervelend. Maar als je daarna een oplossing vindt, leer je ook wat je de volgende keer kunt doen.
De vraag verandert dan misschien langzaam van: Kan ik dit wel?
naar: Wat kan ik doen als het anders loopt?
Begin klein
Je hoeft niet meteen zonder voorbereiding naar een volledig onbekende plek.
Ga bijvoorbeeld eens naar een nieuwe winkel in een straat die je al kent. Of kies een bestemming waarbij alleen het laatste stukje van de route nieuw is.
Zo kun je stap voor stap wennen aan onbekende situaties en ontdekken welke aanpak voor jou werkt.
Uit de praktijk
Dit artikel is mede gebaseerd op mijn eigen ervaringen met zelfstandig op pad gaan als blinde.
Ook bij mij loopt een route niet altijd zoals gedacht. Juist door onderweg oplossingen te zoeken, leer ik steeds beter wat voor mij werkt en wanneer ik hulp wil vragen.
Dat betekent niet dat iedereen dezelfde aanpak prettig vindt. Wat werkt, verschilt per persoon, hoeveelheid zicht, ervaring en situatie.
Spontaan betekent niet onvoorbereid
Spontaan op pad gaan hoeft niet te betekenen dat je helemaal niets voorbereidt.
Misschien controleer je eerst de route en neem je je telefoon, witte stok of ander hulpmiddel mee. Daarna ga je.
Je weet niet altijd precies hoe de reis zal lopen. Maar je kunt wel steeds beter leren wat je doet als er iets verandert.
En zo ontstaat er weer ruimte voor dat simpele idee: Ik heb zin om weg te gaan. Ik ga!
