Wil je vrijwilligerswerk doen als je blind of slechtziend bent? Dan is het belangrijk dat het werk past bij jouw energie, je manier van reizen en de hulpmiddelen die je gebruikt. Maak vooraf duidelijke afspraken over je taken, toegankelijkheid, vervoer, vergoeding en uitkering.
Vrijwilligerswerk kan veel brengen. Je doet iets zinvols, ontmoet mensen en blijft actief. Denk aan helpen bij een vereniging, stichting, museum, sportclub, belangenorganisatie of maatjesproject.
Blind of slechtziend zijn hoeft vrijwilligerswerk niet in de weg te staan. Maar het werkt alleen prettig als de organisatie begrijpt wat jij nodig hebt om je werk goed en zelfstandig te doen.
Past het vrijwilligerswerk bij jou?
Vraag vooraf wat je precies gaat doen. Ga je bellen, meedenken, teksten schrijven, gasten ontvangen, vergaderen, testen of organiseren?
Bespreek ook hoeveel tijd het kost. Eén keer per maand meehelpen is iets anders dan elke week beschikbaar zijn.
Kijk eerlijk naar je energie. Reizen, informatie verwerken, een drukke ruimte volgen en werken met digitale systemen kosten vaak extra inspanning. Begin daarom liever klein. Uitbreiden kan altijd nog.
Maak duidelijke afspraken
Goede afspraken maken vrijwilligerswerk makkelijker. Spreek af wat je taak is, hoeveel tijd het kost en bij wie je terechtkunt met vragen.
Een vast aanspreekpunt is handig. Dan hoef je niet steeds opnieuw uit te leggen wat je nodig hebt. Ook weet je meteen wie kan helpen als een document, formulier, locatie of app niet toegankelijk is.
Vrijwilligerswerk mag waardevol zijn, maar het moet niet voelen als een betaalde baan zonder duidelijke afspraken.
Vertel wat voor jou werkt
Je hoeft niet je hele verhaal te vertellen. Maar het helpt wel om concreet te zeggen wat je nodig hebt.
Misschien wil je documenten in Word in plaats van als slecht leesbare pdf. Misschien heb je vergaderstukken eerder nodig, zodat je ze met JAWS, VoiceOver of vergrotingssoftware kunt doornemen. Misschien helpt het als mensen tijdens een vergadering hun naam zeggen voordat ze praten.
Zeg vooral wat helpt. Dan maak je het voor jezelf én voor de organisatie duidelijker.
Let op digitale toegankelijkheid
Veel vrijwilligerswerk loopt via mail, WhatsApp link naar whatsa app app, websites, formulieren of online vergaderingen. Dat kan prima werken, als de informatie toegankelijk is.
Vraag om documenten met duidelijke koppen, gewone tekst en toegankelijke bijlagen. Vermijd afbeeldingen met belangrijke tekst erin.
Werkt een app, formulier of pdf niet met jouw hulpmiddelen? Bespreek dan vooraf wie het aanpast of op een andere manier beschikbaar maakt. Anders kun je je vrijwilligerswerk niet zelfstandig doen.
Bespreek vervoer en bereikbaarheid
Vrijwilligerswerk begint niet pas op locatie. Je moet er ook kunnen komen.
Vraag hoe bereikbaar de plek is. Is er openbaar vervoer in de buurt? Is de ingang makkelijk te vinden? Is er iemand die je de eerste keer kan opvangen of de route kan uitleggen?
Voor blinden en slechtzienden zijn mobiliteit, reistijd en bereikbaarheid vaak bepalend. De reis kost ook energie. Neem dat mee als je bepaalt hoeveel vrijwilligerswerk bij je past.
Vraag naar de vrijwilligersvergoeding
Sommige organisaties geven een vrijwilligersvergoeding. Andere organisaties betalen alleen gemaakte kosten terug, zoals reiskosten. Vraag vooraf hoe dit geregeld is.
In 2026 gelden volgens de Belastingdienst deze maximale bedragen voor een onbelaste vrijwilligersvergoeding. Ben je 21 jaar of ouder? Dan mag je maximaal € 5,75 per uur ontvangen. Ben je jonger dan 21 jaar? Dan geldt maximaal € 3,40 per uur. Daarnaast geldt een maximum van € 220 per maand en € 2.200 per jaar.
Krijg je naast een vergoeding ook onkosten vergoed? Dan kunnen die bedragen meetellen voor de maand- en jaargrens. Bewaar daarom declaraties, bonnen en afspraken.
Lees de actuele regels bij de Belastingdienst:
Belastingdienst: vrijwilligersvergoedingen
Belastingdienst: ik doe vrijwilligerswerk en krijg daarvoor betaald
Heb je een uitkering?
Krijg je een uitkering via UWV of de gemeente? Controleer dan altijd wat je moet melden.
Bij UWV moet je vrijwilligerswerk doorgeven. Heb je een WW-uitkering, dan heb je vooraf toestemming nodig. Verandert het aantal uren of de vergoeding, geef dat dan opnieuw door.
Heb je een bijstandsuitkering? Neem dan contact op met je gemeente. Gemeenten kunnen eigen regels hanteren.
Lees meer bij UWV:
UWV: vrijwilligerswerk naast een uitkering
Bewaak je grenzen
Vrijwillig betekent niet grenzeloos.
Je mag aangeven hoeveel tijd je hebt. Je mag zeggen dat iets niet lukt. Je mag stoppen als het te veel wordt. En je mag zoeken naar vrijwilligerswerk dat beter bij je past.
Vrijwilligerswerk werkt het best als het aansluit bij jouw interesses, mogelijkheden en energie.
Kort antwoord
Als je vrijwilligerswerk wilt doen terwijl je blind of slechtziend bent, maak dan vooraf afspraken over je taak, tijd, digitale toegankelijkheid, vervoer, vergoeding en aanspreekpunt. Controleer ook de regels als je een uitkering hebt of een vrijwilligersvergoeding krijgt.
Je hoeft niet alles alleen uit te zoeken. Je mag vragen om afspraken waardoor jij je vrijwilligerswerk goed en zelfstandig kunt doen.